2008: Speciale consultatieve status bij de Verenigde Naties voor COC Nederland
2008: Percentage Nederlanders dat negatief is over homo’s gedaald van 36 procent in 1968 naar vier procent in 2008
1 april 2014: Wet Lesbisch Ouderschap geeft lesbische ouderparen en hun kinderen gelijke rechten
1994: Algemene Wet Gelijke Behandeling verbiedt discriminatie op grond van homoseksualiteit
1973: COC krijgt Koninklijke Goedkeuring - de vereniging kan zich als rechtspersoon laten inschrijven
30 december 1964: COC-voorzitter Benno Premsela als eerste homo openlijk op televisie
Gay-Straight Alliances op tweederde van de middelbare scholen
2011: Eerste VN-resolutie tegen LHBT-mensenrechtenschendingen
Paren van gelijk geslacht mogen buitenlands kind adopteren
2012: Voorlichting over LHBT’s verplicht op elke school
Geen LHBT-asielzoekers meer teruggestuurd naar Irak en Iran
Meer dan 90 ouderenzorginstellingen met een Roze Loper voor LHBT-vriendelijkheid
1 juli 2014: Transgenderwet maakt wijzigen geslachtsregistratie veel eenvoudiger
Strafeis bij discriminerend geweld met 100 procent verhoogd
2014: afschaffing weigerambtenaar
Jaarlijks meer dan duizend COC-voorlichtingslessen op school
2012: Politieke partijen tekenen COC’s Roze Stembusakkoord over langslepende LHBT-kwesties
2011: ’s Werelds eerste kerkelijke verklaring tegen geweld tegen homoseksuelen
2014: Maatjesproject Cocktail krijgt landelijke navolging
8 april 1971: afschaffing van het discriminerende artikel 248bis in het Wetboek van Strafrecht
2011: Jos Brink Staatsprijs voor LHBT-emancipatie voor vrijwilligers COC
2013: ‘Een groot protest tegen de Russische wet’ - New York Times over COC-demonstratie tijdens bezoek president Poetin

Durf te leven!

Jouw hulp is nodig. Steun de nationale en internationale strijd voor acceptatie en gelijke rechten.

Steun COC

50+ Zondagmiddagcafé

Een interview met Simon en Hans, coördinatoren

Door Nadia Janssen

Bij een warme namiddagzon had ik afgesproken met Simon Huges (73), huidige voorzitter van het 50+ zondagmiddagcafé van het COC, en met Hans van Gemmert (60), aan wie Simon het stokje gaat overdragen.

Allereerst vroeg ik aan Hans of hij iets persoonlijks wilde vertellen over hoe het was om jong en homo te zijn toen hij jong was. Zelf heb ik het gevoel dat het voor mij allemaal makkelijker is, mede door de strijd die generaties LHBT-ers voor mij hebben gestreden. Hoe was dat in jouw tijd?

Hans: “Ik was 18 toen ik uit de kast kwam, dat was heel vroeg. Zeker voor die tijd. Dat was moeilijker dan nu. Zeker omdat ik uit een rooms katholiek nest kom. Toch was het voor mij een hele opluchting om uit de kast te komen. Mijn ouders schrokken er wel flink van.

“We gaan terug naar het jaar 1972. Voor mij was het geen punt, ik vond het zo fijn om eindelijk mezelf te kunnen zijn. Maar in die tijd en de plek waar ik opgroeide, was het toch erg lastig. In die gemeenschap heeft de pastoor een centrale functie. Mijn moeder wilde dan ook met de pastoor erover praten. Ik vertelde mijn moeder dat als ze er iets aan zou hebben, ze dat vooral moest doen. Tot ik op een dag thuis kwam en de pastoor bij ons op de bank zat. Hij wilde er met mij over praten maar ik was er niet ontvankelijk voor. Mijn moeder vond dit lastig. Zij vroeg aan mij: ‘waarom doe je dit nu niet, die man kan je weer ‘normaal’ maken’. Je bent op zo’n leeftijd dan heel kwetsbaar en hebt juist behoefte aan steun, niet aan weerstand. Ik ging zelf op zoek naar steun.

Zo kwam ik in contact met Open Deur, een progressieve vereniging in Amsterdam. Later had ik een goed gesprek met mijn moeder en de pastoor. Toch bleef het een tijdje ongemakkelijk, zeker op verjaardagen. Dan werd mijn vriend voorgesteld als ‘mijn collega’. Ik heb veel tijd doorgebracht in een mannenomgeving, het grafisch lyceum. Dat lag toen best moeilijk. Gelukkig kon ik bij ‘open deur’ terecht. Die hebben mijn moeder ook fantastisch geholpen. Mijn vader was een rustige man die het allemaal stilletjes liet gebeuren. Tegenwoordig heeft niemand moeite met mijn geaardheid en kan ik er open over zijn. Hooguit reageren mensen verrast. Tijden veranderen.”

Dankjewel voor dit mooie persoonlijke verhaal Hans. Ik wil het met jullie ook graag hebben over de werkgroep. Simon, hoe werd jij coördinator van de 50+ groep?

Simon: “Ik ben eigenlijk niet zo’n groepenmens. Ik zoek liever dingen zelf uit en ga om met goede vrienden. Ik kwam uit Amsterdam naar Utrecht. Toevallig stond er in het weekkrantje iets over een bijeenkomst voor senioren, georganiseerd door COC midden-Nederland.

En toen ik daar binnenkwam, voelde dat als thuis. Iemand uit het bestuur organiseerde dat. Toen hij door een burn-out op moest stoppen, gingen Peter Ritskes en ik ons actief inzetten voor de groep. Wij namen samen de taak van coördinator op ons. Dat was in de tijd dat er nog maar 5 tot 8 mensen kwamen.”

Hoeveel mensen komen er nu?

Simon: “(lachend) Nou, dat zal ik je vertellen. We zaten in een kelder aan de oude gracht. De groep begon te groeien en inmiddels komen er tussen de 35 en 45 man op het zondagmiddag café. Toen de groep destijds begon te groeien hebben we ook nieuwe initiatieven ondernomen. Het eerste daarvan was de eetclub. Het voordeel van een eetclub is dat je een sfeer hebt waarbij je elkaar wat beter leert kennen. In die tijd, rond 2004, startten we ook een wandelclub. Nu is dat de roze wandelclub geworden voor mensen uit het hele land, dit wordt inmiddels niet meer door ons georganiseerd maar het zondagmiddag café bestaat nog steeds en de eetclub ook.

We zitten nu met de eetclub echter met een luxeprobleem: er komen zo’n 35 man, behoorlijk wat werk in de keuken dus. Vrijwilligers koken maar ga maar eens ‘even’ voor 35 man koken. Wij denken over splitsen of andere mogelijkheden om toch door te kunnen gaan.

Er komen bovendien inmiddels een paar mensen van boven de 50 en een paar mensen die niet zo goed tegen teveel prikkels kunnen. Hoewel we nooit muziek aan hebben, maar gewoon gezellig praten, is het toch voor sommigen lastig. Het idee is om te kijken of we parallel aan die middag een andere ruimte kunnen regelen die wat rustiger is, voor deze mensen. En voor anderen als ze iets met zijn tweeën willen bespreken, dat de mogelijkheid daartoe bestaat.

De groep opsplitsen gaan we niet doen want iedereen is welkom en dat willen we absoluut zo houden. Over leeftijden heen ontstaan er vriendschappen en die willen we ook niet opknippen. “

Simon Huges is al 10 jaar lang actief bij de 50+ club. Hij draagt binnenkort het stokje over naar Hans. Hoe zien jullie de toekomst voor je?

Hans: “De ruimte uitbreiden met een rustige ruimte is al een heel goed idee. Je moet je doelgroep tegemoet komen en we merken nu dat er behoefte is aan een beetje rust voor een deel van de groep. We zitten in de Silokerk en daar hebben we fantastische mogelijkheden. Wellicht gaan we in de Silokerk een tweede ruimte openen. Dan kunnen mensen ook over en weer hun ruimte kiezen.

Ik werd 60 op een gegeven moment en zag dingen om me heen veranderen. Leeftijd is iets moeilijks bij homo’s, het ligt gevoelig. Mensen willen niet vertellen hoe oud ze zijn, ze willen niet ouder worden, jeugdigheid is voor velen aantrekkelijk.”

Simon: “Dat geldt natuurlijk niet voor iedereen, andersom gebeurt ook wel eens, dat mannen liever omgaan met oudere mannen”

Hans: “Toch bleef die vraag bij mij, wat is dat toch met die mannen. Ik was daar heel benieuwd naar. Ik werd ouder, jong grut hoefde van mij niet meer zo. Ik zocht ook een rustigere omgeving, cultureel leuk en gewoon leuke sociale contacten. Ik las over de seniorenclub en toen dacht ik joh, ik ga even kijken. Ik voelde me er thuis. Ik liep binnen en dat ging allemaal heel makkelijk. Wat betreft de mannen die moeite hebben met de term ‘senior’; We willen de term ‘senior’ die door sommigen negatief wordt opgevat, dan ook omzeilen. Laten we gewoon noemen zoals het is: 50+ en daar kun je dan ook niet omheen. Het is wat het is, dat kun je dan wel of niet leuk vinden, wel of niet komen.

Simon: “We willen in gesprek met deze vrouwen, er staan er nu 7 of 8 op de lijst. Wat leuk zou zijn als er meer vrouwen bij komen. Tot nu toe hebben ze aangegeven dat ze niet gelijk met een groep van 30 erbij willen, maar het rustig aan laten groeien.”

Hans: “Er zijn een aantal vrouwen die nu komen, maar het moet ook van de vrouwen zelf uit komen. Ik zou het heel leuk vinden als dat meer op gang gaat komen.”

Waar blijven die dames dan?

Simon: “Het zou kunnen dat voor mannen de noodzaak meer daar is om elkaar te ontmoeten, omdat het wellicht voor oudere mannen lastiger is om openlijk homo te zijn, dan voor de vrouwen het geval is.

Op een gegeven moment nam een van de vrouwen die vroeger actief was bij het COC contact met ons op, en bood aan om voor ons te koken.

Als er meer vrouwen bij komen, weet ik niet hoe de groep eruit komt te zien. Misschien een mannengroep en vrouwengroep, misschien gemengd. Maar we delen wel belangen samen, dus we zijn voorstander voor meer vrouwen in de club.”

Hans: “De vrouwen maken deel uit van het grotere geheel. Als ze een eigen ruimte willen gaan we met ze in gesprek. Ik moedig het aan maar het initiatief moet van de dames zelf komen. Ze zijn zeer welkom!!”

Het klinkt alsof jullie er veel zin in hebben. Merk je dit enthousiasme ook op bij de activiteiten?

Hans: “Als ik iets leuk vind, dan stort ik me vaak op dingen. Met deze club had ik dat ook. Het leek me leuk actief te zijn en er dingen in te doen. Op dit moment draai ik mee in de organisatie en assisteer ik met de eetclub, ik ga vaak mee met de filmclub. Dit moet haast iets zijn dacht ik, waar meer mensen van 50+ iets aan hebben maar hoe komt het dat er niet meer mensen meedoen? Verder ben ik ook heel erg voor het cultiveren van het zelf organiserend vermogen van onze leden. Je ziet het nu al veel gebeuren, een positieve ontwikkeling. Ik wil dat ook stimuleren. Dat zie ik ook als mijn taak.”

Simon: “ Ik heb ook ervaren hoe ontzettend enthousiast mensen in onze groep zijn. Ik heb hetzelfde ervaren.”

Hans: “Dat is ook fantastisch als je dat samen kunt doen, erg gezellig.”

Een ander aspect waar Simon en Hans over vertellen is het proces van ouder worden en de dingen die daarbij komen kijken. Als je ouder wordt gaan dingen veranderen; je wordt hulpbehoevender en hebt meer zorg nodig. Hans en Simon geven aan dat dit al eens wordt besproken in de groep en dat het juist voor LHBT ouderen een aandachtspunt is. Zelf ben ik er nooit direct mee in aanraking gekomen. Mijn oma was hetero en helemaal op haar plek in het verzorgingshuis. Maar ik kan me voorstellen dat dit niet zo makkelijk ligt voor ‘roze’ ouderen. Kunnen jullie daar iets over vertellen?

Simon: “Discriminatie komt zeker voor in verzorgingshuizen.”

Hans: “Ook ouderen kunnen best gemeen zijn tegen elkaar. Uitsluiting gebeurt ook daar, soms ook onbedoeld. Stel, je bent een lesbische vrouw. Je partner is overleden en je hebt een foto staan in het verzorgingshuis waar je komt te wonen. Er komt een verzorgende binnen en vraagt ‘goh, is dat je zuster?’ Dat is geen open vraag, ook al is het niet opzettelijk. Een dergelijke assumptie maakt het onbedoeld moeilijk voor de bewoner om open te zijn.

We willen mensen door middel van het project De Roze Loper mensen er op attent maken. Directies van verzorgingshuizen geven aan dat ze er open voor staan, dat ze gewoon ‘toevallig’ geen homo’s in huis. Ik denk dat ze dat menen, maar als je dan doorvraagt merk je dat het toch ook een ‘blinde vlek’ is.

Simon: “De Roze loper gaat verder dan het gesprek aangaan, het is een keurmerk voor verzorgingshuizen. Zo’n keurmerk geldt in heel Nederland en daarmee geef je aan dat een huis LHBT vriendelijk is. Momenteel is de Roze Loper landelijk terrein aan het winnen, met name in de steden maar in de toekomst is het de bedoeling dat het overal is. Er bestaat het consortium roze 50 plus, georganiseerd door COC Nederland, ANBO roze en Vilans (zorginstelling) Het consortium coördineert het uitrollen van de roze loper en houdt contact met de organisatie die het keurmerk toekent en met de roze ambassadeurs ouderen die het bestaan van de roze loper aankaarten bij verzorgingshuizen. Tot nog toe wordt de roze loper in Utrecht gepromoot door de voorzitter van COC midden Nederland, een bestuurder van Axion Continu en een beleidsambtenaar van de gemeente Utrecht die de LHBT belangen behartigt. Het is de bedoeling dat wij dit gaan overnemen.

Het begint een steeds grotere beweging te worden. Dat heeft ook met toename van ouderen en zorgbehoevenden te maken. Meer dan ooit moet je met de nieuwe participatiewet nadenken over hoe je zelf je oude dag kan regelen. De Roze Loper wil daarbij helpen.”
”De Roze Loper staat ook wel eens te exposeren op de ouderenbeurs. Daar stond dan een grote poster met de tekst: ‘Herkent u de hetero?’ Daarmee lok je leuke gesprekken uit. Want dan merken mensen dat ze op basis van bepaalde vooroordelen een inschatting maken. Wanneer iemand zegt ‘die man is vast hetero’, en je vertelt nee deze man is al zijn hele leven homo, dan krijg je een verbaasde reactie en vaak een leuk gesprek.”

Hans: “Wat ik ook veel promoot, is in contact komen en het gesprek aangaan met ouderen. Zeker in de huidige participatiesamenleving. Hoe wil je dat later geregeld hebben? Ik wil me daarin verdiepen en samen er wat meer aandacht aan geven. Met het ouder worden kruipen ook best wat mensen weer terug in de kast. Dat vind ik jammer, want het is zo lekker om vrij te zijn, dat je kan zijn wie je bent. Ik wil met die mensen in gesprek. Waarom heb je dat gedaan? Kunnen we deze mensen naar ons toe krijgen?
Ik ben aan het uitwerken hoe we dat kunnen doen. Wellicht met affiches in huisartsenposten, buurthuizen…We willen mensen ook gaan bezoeken met als doel om ze uit huis te krijgen, naar ons toe. Het is niet de bedoeling dat het frequente huisbezoeken worden, maar vooral om ze naar onze 50+ club te krijgen.”

Na het nuttigen van een laatste kopje koffie, bedankte ik beide heren voor het leuke gesprek. Neem een kijkje op onderstaande website voor meer info over de roze loper, en meer: www.roze50plus.nl